Fausto Coppi

Fausto Coppi is een van de grootste wielrenners aller tijden. De Italiaan maakte voor en na de Tweede Wereldoorlog de dienst uit in het peloton dankzij zijn allroundkwaliteiten in het klimmen, sprinten en tijdrijden. Hij bouwde in de loop der jaren een indrukwekkende palmares op en legde de lat behoorlijk hoog voor zijn opvolgers. Het is meer dan terecht om Coppi op deze plaats te eren.

Maar het verhaal van Coppi reikt verder dan de wielersport. Naast alle glorie was er een heftige concurrentiestrijd met een andere Italiaan die het land sterk verdeelde, gevangenschap in een oorlogskamp, een huwelijksschandaal dat de conservatieve Italiaanse maatschappij op zijn grondvesten deed schudden, en een vroege dood. Coppi behoort absoluut thuis in het rijtje van grote legendes, maar zijn successen op de fiets kunnen niet los worden gezien van de tragedies en controverses in zijn leven.

Fausto Coppi

Het opmerkelijke leven van Coppi begon in de schaduw van de Alpen, die hij later zou bedwingen op zijn fiets. Hij werd geboren in september 1919 in de regio Piemonte. Op twintigjarige leeftijd won hij voor de eerste keer de Giro d’ltalia. Zijn onverwachte triomf leidde tot een heftige rivaliteit met Gino Bartali, die de carrières van beide mannen hevig zou beïnvloeden. Op het moment dat Coppi in 1940 zegevierde in de Giro, had Bartali de ronde al tweemaal gewonnen en hij was in 1938 ook de sterkste geweest in de Tour. Bartali was vijf jaar ouder, hij werd gezien als een van de beste coureurs ter wereld en was de onbetwiste nummer één van Italië. Coppi was in 1940 aangetrokken om Bartali aan de Girozege te helpen, maar in plaats daarvan won hij zelf de ronde met grote voorsprong. De wielerwereld stond perplex. Dat gold ook voor Bartali, al maakte de verbazing bij hem al snel plaats voor verontwaardiging. De Italiaanse ronde was het startschot voor een intense tweestrijd die bijna een decennium zou voortduren.

Coppi kwam vaak als winnaar uit de strijd, en wat zijn legende waarschijnlijk nog groter maakte, was dat hij verder van huis ging op jacht naar overwinningen en roem. Bartali koerste het liefst in Italië, maar Coppi zegevierde in 1950 knap in Parijs-Roubaix en de Waalse Pijl, en toonde zijn veelzijdigheid op de Noord- Europese wegen. Hij won meer Giro’s dan Bartali (vijf tegen drie) en eindigde op gelijke hoogte in de Tour (beiden twee eindzeges).

Rivalen
De Italiaanse media karakteriseerden de twee toprenners als tegenpolen in hun kranten. Aan de ene kant had je Coppi: man van de wereld, innovatief in zijn werkwijze, beschaafd en de vertegenwoordiger van het economische en industrieel sterker wordende noorden van Italië. Aan de andere kant was daar Bartali: streng gelovig, conservatief, nauwelijks geïnteresseerd in het leven en koersen buiten Italië, en een man die verknocht was aan het landelijke en traditionele zuiden. Het contrast tussen de rivalen kon niet groter zijn.

Bartali en Coppi

Sommige kenners beweren dat Coppi Bartali nodig had. Zijn legende zou na zijn dood nooit zo groot zijn geworden als zijn rivaal hem niet steeds had uitgedaagd en geïnspireerd om grootse zeges te boeken. Die gedachtegang is echter een grote miskenning van het talent en de toewijding van Il Campionissimo. Naast zijn dominantie in de grote ronden en de Noord- Europese klassiekers, won hij in 1953 het wereld¬kampioenschap, driemaal Milaan-San Remo en vijf keer de Ronde van Italië. Hij was de eerste coureur die erin slaagde de Giro en de Tour in hetzelfde kalenderjaar op zijn naam te schrijven, en Coppi deed dat kunstje in 1952 nog eens dunnetjes over. In 1952 vestigde hij ook een nieuw werelduurrecord op de baan. Gezien zijn palmares bestaat er op papier geen enkele twijfel over zijn grootsheid. Coppi zou in elk tijdperk een superster zijn geweest.

De rivaliteit met Bartali kwam zijn roem ten goede, maar vooral bij degenen die het wielren¬nen slechts sporadisch volgden. Voor de puristen staan zijn kwaliteiten buiten kijf. Dat geldt zeker voor de mensen die hem met eigen ogen hebben zien koersen. In hun boek The Story of the Tour de France uit 2006 schreven Bill en Carol McGann: ‘Coppi won alles: het WK, de grote ronden, de klassiekers en de tijdritten. En hij brak het werelduurrecord. Volgens de Franse wielerjournalist Pierre Chany zagen zijn concurrenten Coppi niet meer terug als hij tussen 1946 en 1954 demarreerde uit het peloton. Kan dit ook van een andere renner worden gezegd? Goed ingevoerde volgers die beiden aan het werk hebben gezien, vertellen dat Coppi een elegante coureur was, gezegend met een prachtige bouw, en dat Eddy Merckx vooral een keiharde werker was die de concurrentie het zwijgen oplegde met zijn grote doorzettingsvermogen en pure wil.’

Groot Schandaal
We zullen nooit weten hoeveel titels Coppi aan zijn palmares had toegevoegd als blessures en de Tweede Wereldoorlog zijn loopbaan niet hadden verstoord. De Italiaan was ondervoed geweest in zijn jonge jaren en had daardoor broze botten. Het leidde tot diverse blessures en botbreuken aan onder meer zijn schouder, bekken, rug en nog veel meer. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond zijn fietscarrière op een laag pitje toen hij zich aansloot bij het Italiaanse leger. Hij werd door het Britse leger opgepakt in Afrika en bracht meer dan twee jaar door in gevangenschap. Na de oorlog pakte hij zijn fiets weer op en keerde sterker terug dan ooit. Ondanks al het drama en succes dat hij tot dat moment had meegemaakt, zou zijn leven een nog grotere vlucht nemen. In 1952 greep hij wederom de dubbel Giro/Tour en verzekerde zich daarmee van een plek in de Hall of Fame van het wielrennen.

Fausto Coppi met Jean Robic

Zijn persoonlijke leven was echter een rotzooitje en daardoor veranderde Coppi van een held in een paria. Zijn affaire met een getrouwde vrouw, Coppi was zelf ook gehuwd, veroorzaakte een groot schandaal in Italië. De verhouding ontstond in 1952 en een jaar later kreeg het publiek er lucht van toen een Franse krant een foto publiceerde van Coppi en zijn maîtresse na het wereldkampioenschap op de weg, dat door de Italiaan was gewonnen. De vrouw in kwestie, Giulia Occhini, was moeder van twee kinderen en de foto veroorzaakte een enorme ophef in het Zuid-Europese land. Het Vaticaan bemoeide zich zelfs met de zaak en uiteindelijk werden Coppi en Occhini in 1955 gearresteerd vanwege overspel. Ze kregen beiden een voorwaardelijke celstraf. Het koppel trouwde de niet veel later en kreeg een kind, maar zowel hun huwelijk als hun zoon werd nooit officieel erkend door de Italiaanse autoriteiten.

Vijf jaar na het geruchtmakende proces kwam er op veertigjarige leeftijd een einde aan het enerverende leven van Fausto Coppi. Hij overleed aan malaria nadat hij de ziekte had opgelopen bij een bezoek aan Burkina Faso voor een wielerkoers. De Fransman Raphaël Geminiam was ook ziek geworden, maar in tegenstelling tot Coppi werd bij hem wel de juiste kwaal gediagnosticeerd. De Italiaanse artsen dachten dat Coppi een longontsteking had en de legende werd nooit meer beter.

Het is nu meer dan vijftig jaar na zijn dood. Hoe moeten we Coppi herdenken? Als een man die de wielersport voorgoed veranderde? Absoluut. Als iemand die teleurgesteld was vanwege de jaren waarin hij niet kon koersen? Zeker.Als de eerste superster die de sport bij een groot publiek populair maakte? Waarschijnlijk wel. Als de beste wielrenner die de wereld ooit heeft gekend? Daar zullen we het nooit over eens worden. Maar één ding staat vast: Coppi is een grote legende.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s